دلدادگان » مطالب اسلامی و مذهبی » طب سنتی اسلامی » آداب غذا خوردن در کلام امام صادق (ع)

آداب غذا خوردن در کلام امام صادق (ع)

اسلام برای تمام شئون زندگی انسان برنامه و دستورالعمل های بسیار مفیدی دارد. آداب غذا خوردن در اسلام نیز توسط امام صادق (ع) بیان شده است که در این مطلب به بررسی آن می پردازیم.

در ادامه روایات وارد شده از اهل بیت (ع) و پیامبران الهی پیرامون فواید کم خوری و مضرات پرخوری از دیدگاه اسلام را نیز می توانید مطالعه نمایید.

پیشنهاد: اصلاح مزاج در طب سنتی

آداب غذا خوردن در اسلام
آداب غذا خوردن در اسلام

آداب غذا خوردن در اسلام بر اساس سخنان اهل بیت (ع) و پیامبران الهی

حضرت صادق (ع) فرموده:
کم خوردن در همه حال و در نزد همه اقوام پسندیده و خوب است. زیرا کم خوری هم برای ظاهر آدم صلاح است و هم برای باطن آدم.

پسندیده ترین حالات برای خوردن غذا چهار تا است.
۱) عده‌ای فقط برای ضرورت زندگی غذا می خورند.
۲) عده‌ای هم برای مهیا شدن جهت زندگی و عبادت خداوند غذا می خورند.
۳) عده‌ای هم برای موفق شدن در زندگی و شناخت خداوند غذا می خورند.
۴) عده‌ای هم برای کسب قوت و نیرو جهت انجام اوامر الهی غذا می خورند.

حالت اولِ غذا خوردن، منحصر به بندگان برگزیده خداوند (یعنی انبیاء و اولیاء) است که فقط هنگامی که احساس ضرورتِ غذا می‌کنند به آن نزدیک می شوند.
حالت دوم، غذا خوردنِ متقیان واقعی است که غذا را برای این می‌خورند که آماده ی تقوی و ورع باشند.
نوع سوم برای کسانی است که به خداوند توکل دارند.
حالت چهارم هم غذا خوردنِ مومنان می باشد.

برای قلب مؤمن چیزی زیانکارتر از پرخوری نیست. زیرا زیاد خوردن هم سبب قساوت قلب و هم هیجان شهوت می شود، گرسنگی خورشت مومنان و غذای روح است و طعام قلب و صحت بدن می باشد.

حضرت محمد (ص) فرموده است که هیچ ظرفی را فرزند آدم پر نکرده که بدتر از شکم پر باشد.

حضرت داوود (ع) فرموده است:
ترک نمودن یک لقمه غذا با داشتن نیاز بر آن برای من بهتر و دوست داشتنی تر از بیدار شدن بیست شب متوالی برای عبادت می باشد. (یعنی اثر ترک آن لقمه از اثر عبادت آن بیست شب بهتر است. متوجه باشید که عبادت شبانه واجب نیست، بلکه مستحب است. پس مانعی ندارد که ترک این لقمه برای انسان مفیدتر از آن عبادت مستحب باشد.)

باز هم حضرت رسول (ص) فرموده است:
مومن فقط برای پر کردن یک معده غذا می‌خورد. (یعنی بسیار کم غذا می‌خورد) ولی منافق برای هفت معده غذا می‌خورد (یعنی این‌قدر غذا می‌خورد مثل این که باید هفت معده را پر کند.)

باز هم حضرت محمد (ص) فرموده است:
وای بر مردم از دست دو قبقب. پرسیدند یا رسول الله این دو قبقب کدامند؟ فرمود: شکم و فرج.

حضرت عیسی (ع) فرمود:
هیچ مرض قلبی شدیدتر از قساوت قلب و هیچ علتی برای نفس سخت تر از پرخوری نمی باشد.

فواید کم خوری در کلام حضرت داوود (ع)
فواید کم خوری در کلام حضرت داوود (ع)

توضیحات تکمیلی در مورد آداب غذا خوردن در اسلام

باید به این نکته توجه کنیم که ما انسان‌ها نیاز به غذا داریم ولی نیاز طبیعی ما به آن غذاهای متنوع را ما انسان‌ها به تدریج در اثر جهالت، خودخواهی و چشم و هم چشمی برای خود به وجود آورده‌ایم.

در علم زیست شناسی ثابت شده که تغذیه هر جاندار به همان اندازه باید باشد که طبیعت برای آن مقرر داشته. جهاز هاضمه ما انسان ها نشان می‌دهد که در ابتدا ما گیاهخوار و میوه خوار بوده‌ایم، چون حیوانات درنده و گوشت خوار روده های بسیار کوتاه دارند.

وانگهی تاریخ زنده ترین شاهد است به این که انسان‌های اولیه که عمر طولانی می کردند در اثر این بوده که گیاه خوار بوده‌اند ولی بعداً در اثر گوشت خواری عمرها به تدریج کوتاه شد.

پس غذا برای آدمی لازم است آن هم به حد ضرورت (یعنی تهیه ی عوض آنچه که به شکل نیرو مصرف شده)؛ ثانیا تنوع غذا برای معده ضرورت دارد، ولی نه در یک جلسه چندین غذا باشد. بلکه در هر وعده به یک غذا اکتفا شود. چون خوردن چندین نوع غذا در یک وعده نتیجه‌اش جز افراط و پر کردن شکم و به زحمت انداختن جهاز هاضمه چیز دیگری نیست.

اخیراً عده ی زیادی از پزشکان جهان طرفدار نبات خواری شده‌اند و ثابت کرده‌اند که بیشتر بیماری‌های متداول در میان مردم از گوشت خواری و افراط در آن ناشی می‌شود و اگر مردم به نبات خواری عادت کنند بیشتر امراض از وجود آنان پاک می شود.

شما از پزشکان بهداشت شنیده‌اید که تغذیه خوب موجب سلامتی  بدن است. بلی منظور از تغذیه خوب غذاهای متعدد و الوان و سنگین نیستند، بلکه غذاهای ساده‌ای هستند که نیاز طبیعی بدن را تأمین می‌کنند. در‌ واقع کیفیت غذا شرط سلامتی است، نه کمیت آن.

علت شیوع گرسنگی در میان بشر از همین پرخوری انسان‌ها ناشی شده است. شما این همه غذاها را در یک وعده به شکم خود می ریزید، بدن از همه آن‌ها فقط مواد اولیه آن‌ها را جذب می‌کند و بقیه را دفع می نماید. پس عقل و بهداشت به ما حکم می‌کند که غذاهایی را بخوریم که دارای مواد مورد نیاز بدن می‌باشند.

سخنور نامی ما سعدی شیرازی می گوید:
اندرون از طعام خالی دار
تا در آن نور معرفت بینی

بلی این تنها یک بیت شعر نیست، بلکه بیان یکی از بزرگترین اصول بهداشتی و سلامتی انسان‌ها است. چون محرز شده هر غذایی که به معده ما وارد می‌شود بخار و حرارت زیاد تولید می‌کند و یک سستی و تنبلی در انسان به وجود می‌آورد و شعور و درک انسانی را از کار می اندازد. پس اگر این کار ادامه پیدا کند مسلماً در معده و جهاز هاضمه و حتی در مخ ما اثر خواهد گذاشت.

با توجه به این نکات می‌توانیم به فلسفه ی وجوب روزه آن هم به مدت یک ماه تمام برای مسلمانان پی ببریم. حتی پزشکان در این مسأله اتفاق دارند که روزه بیشتر امراض را از بدن انسان بیرون می کند. من شخصاً این مسأله را موقعی که دانشجو بودم آزمایش کرده‌ام. هر روز که غذای سنگین می‌خوردم درس را خوب درک نمی‌کردم و یا اگر شام سنگین می‌خوردم نمی‌توانستم مطالعه بکنم، ولی در مواقع گرسنگی (البته نه گرسنگی طبیعی) مسایل را خوب می فهمیدم.

اغلب شما می‌دانید که یکی از شرایط مرتاض بودن (یعنی تقویت روح و نیروی اراده و خلاقیت نفس) گرسنگی کشیدن است. چون آن‌ها به تجربه دریافته‌اند که پرخوری و شکم پرستی مانع تصفیه نفس و تزکیه اراده می باشد.

لذا برای این که ما مسلمانان انسان‌های زنده و فعال و کوشا و دراک و عالم باشیم باید از پرخوری و تنوع در غذا پرهیز کنیم و غذاهایی را بخوریم که برای بدن ما لازم می‌باشد و در‌ واقع بنده شکم نباشیم.

(مصباح الشریعه، انتشارات حجر، صفحه ۱۵۸)

بررسی کلی

امتیاز کل

آداب غذا خوردن در اسلام را بر اساس روایات وارد شده از اهل بیت (ع) و نیز در کلام پیامبران الهی مورد بررسی قرار دادیم و به اهمیت و فواید کم خوری و نیز مضرات پرخوری آگاه شدیم. ان شاالله که بتوانیم آداب غذا خوردن در اسلام را رعایت نماییم.

User Rating: ۳.۸۳ ( ۳ votes)

درباره دلدادگان

سایت مذهبی دلدادگان با هدف نشر معارف، فرهنگ اسلامی و بیان مطالب دینی آموزنده راه اندازی شده است. لطفا نظرات و پیشنهادات خود را جهت پیشرفت سایت اسلامی دلدادگان ارسال نمایید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.